محمد يوسف حريرى
245
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
( - ) زكات 2 . قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً ( بقره - 263 ) همان ( - ) انفاق صدگانه سور مئين را گفتهاند . صد و بيست پاره منظور قرآن مجيد است كه به 120 مجلد جداگانه جلد كرده باشند و در مجالس فاتحة و ترحيم قرائت كنند و هر پاره يك حزب است يعنى يك چهارم جزء است ( لغتنامه ) صد و بيست حزب معروف است كه تقسيم قرآن به 120 حزب و 30 جزء براى تسهيل قرائت آن در مدارس يا مراكز ديگر بوده است . ( تاريخ قرآن ، معرفت ، ص 121 ) صد و چهارده عقد يعنى 114 سورهء قرآن مجيد ( فرهنگ رشيدى ) صديد ( ص ) مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ وَ يُسْقى مِنْ ماءٍ صَدِيدٍ ( ابراهيم - 16 ) صديد را چرك گفتهاند . شايد مراد آب جوشان باشد . صديد را آب زخم مختلط به خون نيز گفتهاند كه هنوز چرك نشده است . يا خون و چرك است كه از عورت زناكاران در جهنم جارى مىشود . ( قاموس قرآن - حق اليقين ، ص 495 ) صديق ( ص دّ ) پيوسته راستگو و در قرآن مجيد به كار رفته است در مورد انبيا : 1 . يُوسُفُ أَيُّهَا الصِّدِّيقُ ( يوسف - 46 ) 2 . إِبْراهِيمَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً ( مريم - 41 ) 3 . اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا ( مريم - 56 ) صديقه وَ أُمُّهُ صِدِّيقَةٌ ( مائده - 75 ) در وصف حضرت مريم ( عليها السلام ) است و حاكى از آن است كه در گفتارش پيرامون ولادت حضرت عيسى عليه السّلام دروغى ندارد و راست راست است . آيات خدا و منزلت فرزند و مطالبى را كه از وى مىشنيد تصديق مىكرد . بسيار راست مىگفت ( قاموس قرآن - مجمع البيان ) صراط ( ط ) صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ ( فاتحه - 7 ) در اكثر نزديك به تمام آيات قرآن ، صراط در معناى راه خدا يعنى دين حق و شريعت حق به كار رفته است . ( قاموس قرآن ) صراط جحيم فَاهْدُوهُمْ إِلى صِراطِ الْجَحِيمِ ( صافات - 23 ) راه دوزخ . در قيامت ظالمان و همرديفان آنها به سوى جهنم گسيل مىشوند . از آيات و روايات استفاده مىشود كه در روز رستاخيز گذرگاهى عمومى وجود دارد كه همگان بايد از آن عبور كنند و در لسان روايات به آن صراط گفته مىشود و با توجه به مضمون روايات هر كس امام را شناخت و در دنيا اطاعتش نمود خداوند او را از صراطى كه بر جهنم است گذر مىدهد و هركس امام را در دنيا نشناسد قدم او در صراط آخرت مىلغزد و در جهنم مىافتد . صراط حميد إِلى صِراطِ الْحَمِيدِ ( حج - 24 )